مقالات

راهنمای جامع هوادهی سالن مرغداری (0 تا 100 اصول تهویه سالن پرورش طیور)

هوادهی سالن مرغداری

تهویه یا هوادهی سالن مرغداری فاکتوری کلیدی در میزان رشد و پرورش طیور است. این فاکتور با تامین اکسیژن مورد نیاز، خارج کردن گازهای مضر و کنترل میزان رطوبت و دما ضمن ایجاد تهویه ای مناسب، سلامت و کیفیت پرندگان را نیز تضمین می کند. طراحی یک سیستم مناسب و توجه به عوامل موثر در تهویه مورد نیاز این سالن ها می تواند بخش عمده ای از نگرانی های تولیدکنندگان را از حیث کاهش آسیب های وارد شده به گله کاهش دهد.

استفاده درست از تجهیزاتی چون انواع هواکش، دریچه تهویه، سیستم های گرمایشی و سرمایشی ضمن تامین جریان هوای مناسب می تواند از ایجاد آسیب و تلفات طیور جلوگیری کند. در این ارتباط لازم است تا پیش از هر چیز اطلاعات کافی از روش های تهویه و محاسبه میزان هوای مورد نیاز این سالن ها کسب کرد.

اهمیت تهویه سالن مرغداری

تامین هوای کاملا سالم و تمیز در سالن های مرغداری از ویژگی های قابل توجه در زمان طراحی این سالن هاست که تنها در نتیجه عملکرد فن و هواکش ها ایجاد می شود. این تجهیزات با کنترل عواملی چون دما و رطوبت و جریان هوای تازه، ضمن ایجاد فضایی مناسب در محیط نگهداری پرنده ها نقش مهمی در تامین سلامت پرندگان دارند.

تهویه سالن مرغداری با کنترل شرایط زیر در سلامت و پرورش درست طیور عملکرد موثری دارد:

  • میزان رطوبت، دما و اکسیژن و دی اکسید کربن مورد نیاز طیور را تامین می کند.
  • این فرایند با تامین اکسیژن لازم و دفع گازهای مضر (گاز آمونیاک موجود در فضولات) پرندگان تاثیر بسزایی درکاهش تلفات دارد.
  • با تامین رطوبت مورد نیاز بستر پرندگان، از افزایش گازکربنیک و آمونیاک در سالن جلوگیری کرده و تنفس طیور را آسان می کند.

روش های تهویه هوا در مرغداری

انواع روش های تهویه و محاسبه آن در سالن

یکی از ضروریات پرورش گله از جمله مرغداری به منظور جلوگیری از آسیب های حاصل از چگونگی ورود هوا به سالن، طراحی سیستم های تهویه ای است. عدم توجه به محاسبه استانداردهای مورد نیاز در هوادهی سالن مرغداری علاوه بر نارسایی در تهویه مناسب، باعث بروز بیماری های تنفسی و در نهایت کاهش راندمان تولید می شود.

تهویه طبیعی

این روش تهویه سالن مرغداری زمانی استفاده می شود که دمای داخل و خارج سالن برابر باشد. در این روش از دریچه های سقفی یا تعبیه پنجره در سالن کمک گرفته می شود. این تجهیزات باعث ایجاد جریان طبیعی باد و خروج هوای آلوده و رطوبت محیط می شوند. از دیگر ویژگی های این روش هوادهی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تهویه طبیعی نیاز به مصرف انرژی ندارد و روشی مقرون به صرفه است.
  • متاثر از شرایط محیطی است و در شرایط آب و هوایی گرم کارایی مناسبی ندارد.

تهویه طولی

ویژگی شاخص این روش تهویه نصب هواکش ها در دیواره عرضی سالن مرغداری و جابجایی هوا به شکل طولی است.

  • در این روش جهت خروج هوای آلوده مسافت بیشتری در مقایسه با تهویه عرضی طی می شود.
  • طراحی این سیستم تهویه باید به گونه ای انجام شود که سرعت هوا 120 متر در دقیقه و در مدت حداکثر 1-5 دقیقه بسته به وزن مرغ انجام شود.

تهویه عرضی

تهویه عرضی در هوادهی سالن مرغداری با نصب هواکش ها بر روی یکی از دیواره های جانبی و دریچه هایی جهت ورود هوا در دیوار مقابل آن انجام می شود. با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه، محل نصب هواکش ها متفاوت است. در مناطق سردسیر نصب هواکش ها در ارتفاع پایین تری انجام می شود.

تهویه مکانیکی

تهویه مکانیکی سالن های مرغداری به سه روش متفاوت انجام می شود. این روش ها با ایجاد فشار منفی، فشار مثبت و مساوی در ورود و خروج هوا به این سالن ها کمک می کنند.

هوادهی مصنوعی دمنده

عملکرد سیستم دمنده یا تهویه مصنوعی با فشار مثبت به صورت هدایت مستقیم هوای تمیز از طریق هواکش ها به داخل سالن مرغداری است. ویژگی های این روش عبارت است از:

  • با تعبیه چند هواکش صنعتی هوای تازه به سالن هدایت شده و فشار داخل آن افزایش می یابد.
  • تهویه دمنده با ایجاد یک فشار مثبت و خفیف از ایجاد کوران جلوگیری می کند.
  • هوای آلوده، رطوبت و گرد و خاک در تماس مستقیم با هواکش های سالن نیست.
  • امکان توقف جریان هوا را در سالن از بین می برد.
  • ویژگی های هوای ورودی از جمله گرم و سرد بودن، رطوبت یا خشکی آن با توجه به نیاز محیط قابل تنظیم است.

هوادهی مصنوعی مکنده

این روش هوادهی سالن مرغداری بر خلاف روش دمنده عمل می کند. با استفاده از هواکش فشار هوای مرطوب داخل سالن خارج شده و با کاهش فشار هوای داخل آن، هوایی تازه وارد می شود.

نکات مهمی که در این روش تهویه مرغداری باید مدنظر قرار گیرد عبارت است از:

  • تماس مستقیم هواکش ها با هوای سالن پرورش طیور باعث کثیف شدن و کاهش کارایی آنها می شود.
  • نوع و اندازه هواکش ها و محل قرارگیری ورودی هوا باید با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه و ظرفیت هواکش ها انجام شود.
  • حداکثر فشار هوای مورد نیاز در این سیستم تهویه 7-4 مترمکعب در ساعت به ازای هر کیلوگرم وزن پرنده است.

تهویه مصنوعی با فشار مساوی

در این روش هم ورود و خروج و تبادل هوا از طریق هواکش انجام می شود. تمامی ویژگی های ذکر شده دو روش قبلی در تهویه مصنوعی با فشار مساوی نیز وجود دارد.

تهویه از کف

تهویه از کف با تعبیه کانال هایی در کف سالن و استفاده از هواکش های مکنده در انتهای این کانال ها اجرا می شود. این روش تهویه سالن مرغداری با مکش هوای داخل از قسمت کف و خارج کردن آن با استفاده از کانال ها انجام می شود.

تهویه تونلی

تهویه تونلی از رایج ترین روش های هوادهی سالن مرغداری و مناسب مناطقی با دمای هوای بالاست. در این روش هواکش ها در یک انتهای سالن و هواده ها در انتهای دیگر مقابل آنها نصب می شوند. در روش تهویه تونلی ضمن تعویض کامل هوای سالن، امکان عبور هوا با سرعت 120 متر بر دقیقه وجود دارد. این جریان هوا دمای بدن پرندگان را 5-7 درجه سانتی گراد خنک می کند.

محاسبه تهویه سالن مرغداری در این روش به دو شکل انجام می شود:

با توجه به وزن پرنده: در این روش محاسباتی به ازای هر کیلوگرم وزن زنده 12-5 مترمکعب در ساعت هوا مورد نیاز است. برای هر 1000 متر مکعب، 30 متر مربع هوا باید تعبیه شود.

با استفاده از فرمول:

سرعت هوا (متر در ثانیه) * مساحت سالن (متر مربع) * 3600= خروج هوا (متر مکعب در ثانیه)

تهویه سقفی

در این روش هوادهی سالن مرغداری در فصول گرم سال نصب هواکش و دریچه های آن در سقف و هواده ها در دیواره طولی سالن انجام می شود. در این فصول هوای گرم موجود در زیر سقف توسط هواکش ها تخلیه شده و با استفاده از هواده ها هوای تازه وارد فضا می شود. در فصول سرد سال محل نصب این تجهیزات بالعکس می شود. تهویه سقفی برای سالن هایی با عرض بیش از 12 متر و در شرایط آب و هوایی گرم کارایی مفید دارد.

روش های محاسبه تهویه سالن مرغداری

محاسبه میزان تهویه سالن پرورش طیور (مرغداری)

محاسبه تهویه سالن مرغداری و تعداد هواکش مورد نیاز جهت تنظیم میزان هوادهی از نکات مهم در پرورش طیور است. تهویه مورد نیاز این سالن ها بر اساس فاکتورهایی چون وزن پرندگان، جابجایی هوا (متر مکعب) و یا جابجایی آن با توجه به سرعت استاندارد محاسبه می شود.

تعداد هواکش با توجه به مساحت سالن

یکی از فاکتورهای موثر در محاسبه تهویه سالن مرغداری، مساحت این مکان است. در این روش محاسباتی باید نوع پرورش را مدنظر قرار داد. میزان تهویه مورد نیاز برای مرغ های بالغ در مقایسه با جوجه های یک روزه متفاوت است. به عنوان مثال جهت پرورش مرغ های بالغ تهویه ای حدود 2 متر بر ثانیه مورد نیاز است.

در این روش با کمک فرمول زیر میزان هوای مورد نیاز سالن محاسبه می شود:

مساحت سالن * میزان هوادهی مناسب طیور = میزان هوای مورد نیاز (متر مکعب بر ثانیه)

با تقسیم کردن عدد بدست آمده بر میزان هوادهی فن مورد نظر برای سالن، تعداد هواکش مورد نیاز مکان بدست می آید.

هوادهی سالن با توجه به وزن طیور

هوادهی سالن مرغداری با توجه به این فاکتور بر اساس فرمول زیر محاسبه می شود:

وزن کل طیور * 60* 0.00075* حداکثر دمای منطقه (فارنهایت) = میزان هوادهی مورد نیاز

با تقسیم عدد بدست آمده از فرمول فوق بر میزان هوادهی فن مورد نظر، تعداد فن مورد نیاز سالن حاصل می شود.

عوامل موثر در تعداد فن سالن مرغداری

منطقه سالن مرغداری: برای شرایط آب و هوایی گرم در مقایسه با مناطق سردسیر میزان تهویه بالاتری در سالن مرغداری مورد نیاز است.

تراکم (تعداد) طیور سالن: با افزایش تعداد طیور در یک سالن باید تهویه بالاتری در این مکان مدنظر قرار گرفته شود.

سن پرنده: این فاکتور ارتباطی مستقیم با میزان هوادهی مورد نیاز سالن مرغداری دارد. با افزایش سن پرنده، میزان هوادهی مورد نیاز سالن نیز باید بیشتر شود. دمای مورد نیاز سالن های مرغداری دارای جوجه های یک روزه حدود 35 و مرغ های بالغ 22-20 درجه سانتیگراد می باشد.

تعداد دریچه اینلت (هواده): یکی دیگر از فاکتورهای مهم در محاسبه میزان هوادهی سالن مرغداری است. لبه هایی در اطراف این پنجره ها طراحی شده است. آنها با هدایت هوای بیرون سالن به سمت سقف باعث ایجاد هوایی یکنواخت و مطبوع در سالن می شوند.

هوادهی سالن مرغداری در زمستان

در زمستان به دلیل سرد بودن هوای بیرون حجم هوای وارد شده به سالن مرغداری کمتر از فصول گرم سال است. این موضوع اهمیت هوادهی سالن مرغداری در زمستان را افزایش می دهد. مهم ترین نکاتی که باید در تهویه هوا در این شرایط مورد توجه قرار گیرد عبارت است از:

  • محاسبه میزان تهویه حداقل در زمستان با توجه به سن پرنده
  • عدم استفاده از جت هیتر در سالن
  • استفاده از دریچه اینلت جهت توزیع هوای تازه در طول سالن
  • بکار بردن تایمر جهت کنترل هواکش ها
  • استفاده از سیستم های تابشی جهت توزیع یکنواخت گرما و دما و کاهش مصرف سوخت

هوادهی سالن مرغداری در تابستان

در فصل تابستان با توجه به افزایش بیش از اندازه دمای هوا سلامت طیور به خطر می افتد. به همین دلیل جهت تهویه سالن مرغداری در تابستان از انواع تجهیزات سرمایشی استفاده می شود. در این شرایط تنها بکار بردن سیستم های فن و پد کولینگ نقش موثری در خنک کردن هوای سالن ندارد؛ بلکه استفاده از هواکش ها نیز به عنوان یکی از مهم ترین تجهیزات تهویه نیز حائز اهمیت است. هواکش ها با ایجاد فشار منفی، باعث ورود هوای جدید به داخل سالن می شوند. این هوا با عبور از بین پدها خنک شده و باعث کاهش میزان دما در سالن پرورش می شود.

در پایان

تهویه هوا به عنوان یک فاکتور حیاتی در سالن های مرغداری سنتی و صنعتی محسوب می شود. برای دریافت بهترین بازدهی، طراحی یک سیستم تهویه ای ضروری به نظر می رسد. در این ارتباط باید با توجه به سن، وزن و تراکم پرندگان و موقعیت جغرافیایی منطقه، روشی مناسب برای هوادهی سالن مرغداری انتخاب شود. به منظور جلوگیری از ایجاد تلفات در این سبک پرورش طیور لازم است تا محاسباتی اصولی و استاندارد در طراحی سیستم تهویه انجام گیرد. استفاده از تجهیزات مناسب فصل نیز از نکات مهم دیگری است که باید برای دریافت بهترین عملکرد از پرورش طیور مورد توجه قرار گرفته شود. اگر در حوزه پرورش طیور فعالیت دارید و سلامت پرندگان برای شما حائز اهمیت است، با مراجعه به سایت آپادانا کالا می توانید بهترین انواع دریچه تهویه و تنظیم هوا را خریداری کنید

سوال متداول

سیستم ها رایج تهویه سالن مرغداری کدامند؟

تهویه مکانیکی، طبیعی، تونلی، سقفی، طولی و عرضی

فاکتورهای مهم در محاسبه هوادهی سالن پرورش طیور چیست؟

وزن، سن و تراکم پرندگان، منطقه جغرافیایی و مساحت سالن

من محمد حسین حسینی با مدرک هنرستانی در رشته ماشین ابزار موسس شرکت آپادانا کالا از سال 1399 در عرصه‌ی تولید دریچه‌های تهویه و تنظیم هوا  فعالیت می‌ کنم. سعی می کنم تجربیات و مطالعات خودم رو در حیطه تهویه هوا با شما به اشتراک بگذارم تا هوای خوب رو با هم تجربه کنیم.

2 دیدگاه در “راهنمای جامع هوادهی سالن مرغداری (0 تا 100 اصول تهویه سالن پرورش طیور)

  1. آواتار ولید سپاهیان ولید سپاهیان گفت:

    خیلی عالی. خسته نباشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *