مقالات

دمپر شومینه چیست و چه کاربردی دارد؟

دمپر شومینه چیست

شومینه یکی از وسایل محبوب گرمایشی است که بسیاری از افراد در فصل سرد زمستان از آن استفاده می کنند؛ پیش از استفاده از شومینه لازم است نکات زیادی را رعایت کنید که یکی از آن ها توجه به دمپر شومینه است؛ اما دمپر شومینه چیست و چه کاربردی دارد؟ دمپر وسیله ای است که معمولا به صورت دستی باز و بسته شده و به گازها اجازه می دهد هنگام باز بودن به صورت ایمن از ساختمان خارج شوند. دریچه دمپر ابزاری کارآمد است که در کنترل جریان هوا نقش مهمی دارد.

 دمپر شومینه چیست؟

دمپر شومینه، یک دریچه فلزی یا سرامیکی، در ابتدا دهانه دودکش است که با باز و بسته کردن آن، می توان خروج دود، گاز، ضایعات آتش یا ورود حشرات، حیوانات و زباله ها را به داخل خانه را کنترل کرد. جنس damper باید مقاوم به حرارت آتش و دود باشد. توجه کنید در هنگام روشن بودن شومینه، حتما دمپر باز باشد وگرنه باعث پخش دود در خانه و ایجاد خطرات جدی می شود.

اجزای دمپر شومینه

اجزای دریچه دودکش شومینه شامل این موارد هستند:

  1. صفحه دمپر که از فلز یا سرامیک، به شکل مستطیل یا دایره، با توجه به شکل دودکش، تهیه می شود و با بر اساس نوع آن، در گلو یا بالا شومینه قرار می گیرد.
  2. دسته دمپر که به عنوان دستگیره آن نیز شناخته می شود از جنس خود دمپر است و به راحتی، برای باز و بسته کردن، از آن استفاده می شود.

زنجیر دمپر شومینه

زنجیر دمپر شومینه یک قطعه است که در سیستم دودکش شومینه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این زنجیر به دمپر متصل می‌شود و با جابجا کردن یا تغییر موقعیت زنجیر، می‌توان میزان هوا و دودی خروجی را تنظیم و عملکرد سیستم گرمایشی را کنترل نمود.

در واقع دمپر شومینه یک نوع دروازه کنترلی است که معمولاً از یک زنجیر سبک تشکیل شده و برای تنظیم میزان دود خروجی از دودکش مورد استفاده قرار می گیرد. دمپر به شکلی ساده عمل می‌کند، زمانی که زنجیر بیشتر باز شود، مقدار بیشتری هوا وارد شومینه می‌شود و دمای آن کاهش می‌یابد. در حالی که با بستن زنجیر، جریان هوا ورودی کاهش می‌یابد و دما افزایش می‌یابد. این ویژگی امکان کنترل دما و کارایی سیستم گرمایشی را فراهم می‌کند.

وزن زنجیر دمپر شومینه، باید با وزن ورقه فلزی دمپر تناسب داشته باشد تا دریچه بسته نماند و به راحتی قابل تنظیم باشد.

انواع دمپر شومینه

دمپر های شومینه به دو نوع زیر تقسیم می شوند:

  • دمپرهای گلوگاهی در پایه دودکش، روی جعبه آتش نصب می شوند و توسط زنجیر، دسته یا میل لنگ در داخل شومینه باز و بسته می شوند.
  • درپوش دودکش یا دمپر آب بندی بالا، در بالای شومینه نصب شده و توسط زنجیری در وسط دودکش باز و بسته می شوند.

دمپر شومینه در کجا قرار می گیرد؟

دمپر شومینه

دمپر معمولا در داخل پایه دودکش (گلوگاه دودکش) در بالای شومینه قرار دارد. این طراحی باعث شده دمپر از دید پنهان باشد؛ البته از داخل شومنه قابل دسترسی خواهد بود. همچنین ممکن سات یک دمپر بالای دودکش قرار بگیرد که با نام درپوش دمپر یا دمپر بالا نامیده می شود.

چرا باید از دمپر استفاده کنیم؟

شومینه برای روشن شدن نیاز به دمپر ندارد، پس ضرورت وجود دمپر شومینه چیست؟ اگر دودکش شما به درستی کار کند، دود، با یک فشار منفی، به سمت بالا کشیده می شود؛ این کشش می تواند گرما حاصل از سوختن شومینه را نیز به بیرون بکشاند و فقط با یک دمپر می توان از آن جلوگیری کرد. همچنین طبق مبحث 14 مقررات ملی ساختمان، وجود دمپر در خانه های دارای شومینه برای جلوگیری از خطرات و آتش سوزی اجباری است.

مزایای دمپر چیست؟

دمپر دارای مزایای زیادی که برخی از آن ها شامل موارد زیر هستند:

  • جلوگیری از خروج هوای سرد و ورود هوای گرم در تابستان
  • کنترل سرعت سوختن آتش
  • جلوگیری از خروج هوای گرم در زمستان و سرد شدن خانه
  • کمک به عدم ورود باران، حیوانات و زباله ها به داخل منزل از طریق دودکش
  • کاهش خروجی دودکش با بستن جزئی دمپر
  • افزایش کیفیت هوای داخل

تفاوت دودکش شومینه و دمپر چیست؟

 دمپر شومینه چه تفاوتی با دودکش دارد و آیا دارای عملکرد یکسانی هستند؟ دودکش لوله ای فلزی بوده که دود، گاز و ذرات حاصل از سوختن را به بیرون از خانه منتقل می کند. در حالی که دمپر، دریچه دودکش شومینه است و جنس آن فلزی است. این دریچه در دهانه دودکش قرار گرفته و مقدار عبور جریان هوا و دود را کنترل می کند؛ همچنین جلو ورود هوای سرد به داخل منزل را می گیرد.

چگونه متوجه شویم دمپر دودکش باز است؟

باز بودن دمپر هنگام روشن کردن آتش در شومینه، بسیار مهم است و نیاز داریم از وضعیت آن با خبر باشیم. برای این کار می توانیم از روش های زیر استفاده کنیم:

  • در صورتی که دمپر شما از نوع گلوگاهی باشد، اگر دست خود را به داخل دودکش ببرید، با لمس دستگیره آن، می توانید مقدار باز یا بسته بودن آن را متوجه شوید. هرچه دسته آن از شما دورتر باشد، به معنی بیشتر باز بودن آن است.
  • اگر در اتاقی ساکت هستید، می توانید با تمرکز روی صداها نیز وضعیت باز یا بسته بودن دمپر را متوجه شوید. با باز بودن آن، شما صدا ماشین ها و حرکت هوا در دودکش را متوجه خواهید شد.
  • با یک چراغ قوه به داخل جعبه آتش دودکش نگاه کنید. اگر توانستید روشنایی آسمان را ببینید و یا یک صفحه فلزی در مسیر خود ندیدید، یعنی دمپر باز می باشد.
  • دست خود را در داخل جعبه آتش قرار دهید، در صورت حس کردن جریان هوا، متوجه می شوید دمپر باز است.
  • می توانید کاغذ یا روزنامه ای را در محل شومینه آتش بزنید. کشیده شدن دود آن به سمت بالا، نشانه باز بودن آن می باشد.
  • در صورت روشن بودن شومینه، اگر هنوز از باز بودن دمپر آن مطمئن نیستید، می توانید به بیرون منزل رفته و با نگاه به دودکش ببیند که دودی از آن خارج می شود یا نه.

چگونه دمپر شومینه را باز و بسته کنیم؟

باز و بسته کردن دریچه دمپر

باز و بسته کردن دمپر، یک عمل کاملا مکانیکی است. در دمپرهای گلوگاهی باید دستگیره را پیدا کرده، آن را بلند کرده و حدالامکان از خود دور کنید تا کامل باز شود. در دیگر نوع damper، این عمل برعکس است؛ یعنی با نزدیک کردن زنجیر به خود، دریچه باز شده و با دور کردن از خود بسته می شود.

چه زمانی باید دمپر شومینه را باز و بسته کنیم؟

هنگامی که می خواهید شومینه خود را روشن کنید، حتما باید دمپر باز باشد تا گازهای سمی و دود کاملا از منزل خارج شوند. در دام دمپر نیمه باز نیوفتید! نیمه باز بودن دمپر تنها باعث برگشت دود به داخل خانه می شود. توجه داشته باشید که دود به اندازه آتش خطرناک است. همچنین در هنگامی که شومینه خاموش است، با بستن دمپر آن، کمک به جلوگیری از اتلاف انرژی و تمیز نگه داشتن منزل خود می کنید.

تعمیر و تعویض دمپر

دمپر شومینه، با توجه به قرار گرفتن در حرارت و گرما بالا، ممکن است تاب برداشته و تغییر شکل دهد. اگر دمپر به راحتی باز یا بسته نمی شود، باید به تعمیرکار خبر داده یا آن را عوض کنید.

سخن پایانی

اگر برای گرمایش منزل خود از شومینه استفاده می کنید، حتما باید با دمپر آشنا باشید. اما دمپر شومینه چیست؟ Damper، محافظی مقاوم به گرما و حرارت بوده که عموما از جنس فلز است و با استفاده از آن، می توان ورودی و خروجی دودکش را مدیریت کرد. این شی از یک صفحه و دستگیره تشکیل شده و با کنترل جریان هوا، شدت آتش را کم و زیاد می کند. نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید، همواره در هنگام روشن بودن شومینه، دمپر را کامل باز کنید؛ باز گذاشتن نیمه آن، سبب برگشت دود به خانه و ایجاد مسمومیت می شود.

با تهیه دمپر با کیفیت، تا سال ها می توانید از آن استفاده کنید و خیالتان از خروج گازهای سمی موجود حاصل از سوختن شومینه راحت باشد؛ آپاداناکالا می تواند به شما در تهیه محصولی مرغوب و ماندگار کمک کند.

سوالات متداول

کاربرد دریچه دمپر چیست؟

دمپر شومینه با قرار گرفتن در دودکش باعث خروج امن گازها از ساختمان می شود.

دمپر شومینه در کجا نصب می شود؟

دمپر یا در پابه دودکش و یا در بالای آن قرار می گیرد.

من محمد حسین حسینی با مدرک هنرستانی در رشته ماشین ابزار موسس شرکت آپادانا کالا از سال 1399 در عرصه‌ی تولید دریچه‌های تهویه و تنظیم هوا  فعالیت می‌ کنم. سعی می کنم تجربیات و مطالعات خودم رو در حیطه تهویه هوا با شما به اشتراک بگذارم تا هوای خوب رو با هم تجربه کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *